การกระตุ้นจุดรับความรู้สึกบริเวณกระดูกขากรรไกรล่าง (Sensory Point Taping: Mandible)

การกระตุ้นจุดรับความรู้สึกบริเวณกระดูกขากรรไกรล่าง (Sensory Point Taping: Mandible)


1 minute read

Listen to article
Audio is generated by AI and may have slight pronunciation nuances.

Table of Contents

การติดเทปทางการแพทย์คิเนซิโอ (Kinesio Medical Taping) บริเวณกระดูกขากรรไกรล่างเป็นการกระตุ้นผ่านจุดรับความรู้สึก (Sensory Point) เพื่อช่วยส่งเสริมและปรับปรุงการทำงานของระบบกล้ามเนื้อช่องปากและใบหน้า (Oral Motor Functioning) โดยส่งสัญญาณประสาทผ่านผิวหนังเพื่อช่วยกระตุ้นการควบคุมการเคลื่อนไหวและการจัดตำแหน่งของช่องปาก (ขากรรไกร, ริมฝีปาก และลิ้น) 

สาเหตุและที่มา (Root Cause & Rationale)

  • ความผิดปกติของกล้ามเนื้อและการรับความรู้สึกในช่องปาก: ผู้ป่วยที่มีปัญหาการเคลื่อนไหวของขากรรไกร, การกลืน หรือการควบคุมริมฝีปากและลิ้น มักขาดสัญญาณประสาทรับความรู้สึก (Tactile & Sensory Feedback) ที่ชัดเจน 
  • ความตึงเกร็งของกล้ามเนื้อเคี้ยว (Masseter Overactive): เกิดแรงกดทับสะสมบริเวณข้อต่อขากรรไกร (TMJ) และเนื้อเยื่อชั้นพังผืด ส่งผลให้ขากรรไกรเคลื่อนไหวได้ไม่เป็นธรรมชาติ 

อาการและภาวะที่นำมาประยุกต์ใช้ (Symptoms & Indications)

เทคนิคนี้ใช้กับผู้ที่มีความผิดปกติหรือต้องการส่งเสริมการทำงานของกล้ามเนื้อช่องปากและขากรรไกร 

  • การยกลอยและการกดลงของขากรรไกรล่าง (Jaw Elevation & Jaw Depression): สำหรับผู้ที่มีปัญหาการเปิด-ปิดปาก หรือความแข็งแรงของขากรรไกรลดลง 
  • การยื่นเคลื่อนไหวของขากรรไกรล่าง (Mandibular Protraction Glide): ผู้ที่มีปัญหาการยื่นขากรรไกรล่างไปข้างหน้า 
  • ภาวะกล้ามเนื้อเคี้ยวทำงานเกิน ร่วมกับปัญหาข้อต่อขากรรไกร (Masseter Overactive Correction with TMJ Space Correction): ผู้ที่มีอาการตึงเกร็งของกล้ามเนื้อเคี้ยวอาหาร หรือมีปัญหาพื้นที่ข้อต่อขากรรไกร 
  • การปรับพังผืดกล้ามเนื้อบีบกลืนส่วนกลาง (Fascia Correction for Middle Constrictors): ช่วยส่งเสริมพังผืดและกล้ามเนื้อที่เกี่ยวข้องกับการกลืน 

สาเหตุและกลไกการติดเทปรูปแบบนี้ (Rationale & Mechanism)

  • Sensory-Motor Integration: การวางเทปบนจุดรับความรู้สึกช่วยส่งสัญญาณประสาทผ่านการสัมผัสทางผิวหนัง (Tactile Feedback) ขึ้นไปกระตุ้นสมอง เพื่อเพิ่มการรับรู้ตำแหน่งและการควบคุมกล้ามเนื้อรอบช่องปาก 
  • ใช้แรงตึง 0% (No Stretch / Paper off tension): บริเวณใบหน้าและขากรรไกรมีความไวต่อการรับความรู้สึกสูงมาก การใช้แรงตึง 0% จะช่วยดึงยกชั้นผิวหนังอย่างนุ่มนวลโดยไม่ดึงรั้งเนื้อเยื่อ ทำให้ไม่เกิดการระคายเคืองและไม่รบกวนการเคลื่อนไหวตามธรรมชาติ 

กลไกการทำงานของการติดเทป (Taping Mechanism)

  • การกระตุ้นผ่านจุดรับความรู้สึก (Sensory Point Stimulation):
    1. เทปขนาดเล็ก (¼ นิ้ว) ที่วางตามแนวขอบกระดูกขากรรไกรล่าง จะส่งสัญญาณสัมผัสเข้าสู่ตัวรับความรู้สึกใต้ผิวหนัง (Sensory Receptors) อย่างต่อเนื่อง 
    2. สัญญาณนี้จะเดินทางเข้าสู่ระบบประสาทส่วนกลาง เพื่อช่วยให้สมองรับรู้ตำแหน่งและควบคุมการเคลื่อนไหวของขากรรไกร ลิ้น และริมฝีปากได้แม่นยำยิ่งขึ้น (Sensory-Motor Integration) 
  • การดึงยกชั้นผิวหนังอย่างนุ่มนวล (Skin Lifting with 0% Tension):
    1. การใช้แรงตึง 0% (Paper-off tension) ช่วยดึงยกชั้นผิวหนังและพังผืดขึ้นอย่างอ่อนโยน 
    2. ช่วยเพิ่มพื้นที่ใต้ผิวหนัง (Subcutaneous Space) ลดแรงกดทับปลายประสาทรับความรู้สึกปวด และกระตุ้นการไหลเวียนของเลือดและน้ำเหลืองบริเวณรอบขากรรไกร 
  • ผ่อนคลายและปรับสมดุลข้อต่อ (TMJ & Fascia Correction):
    1. ช่วยลดการทำงานที่มากเกินไปของกล้ามเนื้อเคี้ยวอาหาร (Masseter) 
    2. คลายการดึงรั้งของพังผืด ช่วยให้ข้อต่อขากรรไกรเคลื่อนไหวเปิด-ปิด และยื่นไปข้างหน้าได้อย่างเป็นธรรมชาติ

วิธีการและขั้นตอนการติดเทป (Taping Application)

  • ชนิดเทป: Kinesio Tex Gold FP 
  • รูปแบบการตัด: ตัดเป็นแถบ I-Cut ดัดแปลง (Modified Epidermis I-Cut) ขนาดความกว้าง ¼ นิ้ว จำนวน 2 ถึง 4 เส้น 
  • วางฐานเทป (Anchor) :

ติดฐานเทปโดยไม่มีแรงตึง (0% Tension) ที่บริเวณหลังหู ตรงช่องรูหู (Auditory Meatus) 

  • ติดส่วนตัวเทป (Therapeutic Zone):

ลูบติดเทปขนานไปตามแนวขอบกระดูกขากรรไกรล่าง (Mandible) ด้วยแรงตึง 0% (0% Tension)แนบเทปให้สนิทกับผิวหนังโดยไม่เพิ่มแรงดึงหรือการยืดเทปเพิ่มเติม 

  • วางปลายเทป (Ends):

ปิดส่วนปลายเทปโดยไม่มีแรงตึง (0% Tension) ที่บริเวณรูปลายประสาทคาง (Mental foramen) 

  1. เริ่มต้นทดลองติดทีละ 1 เส้นก่อน แล้วค่อยๆ เพิ่มเส้นขนาด ¼ นิ้วตามระยะห่างที่เท่าๆ กัน (ประมาณ 2 มม.) ตามระดับที่ผู้ป่วยทนได้ 
  2. สามารถเพิ่มการกระตุ้นได้โดยใช้ร่วมกับการติดเทปบริเวณติ่งหู (Sensory Point Taping - Triple Tragus) 

 

 

« กลับไปที่หน้าบทความ

Copyright 2024 Marathon (Thailand) Co., Ltd. | All Rights Reserved

สอบถามเพิ่มเติม