ความสำคัญของโรคหลอดเลือดสมองและการรักษาด้วยกายภาพบำบัด

ก่อนที่จะพูดถึงเทป Kinesio เราก็ต้องพูดถึงโรคหลอดเลือดสมองกันก่อน โรคหลอดเลือดสมองเป็นพยาธิสภาพที่พบได้ค่อนข้างบ่อยในปัจจุบัน อาจเป็นเพราะอาหารที่รับประทาน พฤติกรรมการใช้ชีวิต ฯลฯ แต่เมื่อเกิดพยาธิสภาพขึ้นไม่ว่าเกิดจากหลอดเลือดสมองตีบ (อุดตัน) หรือหลอดเลือดสมองแตก จะส่งผลให้เกิดความผิดปกติต่อร่างกาย อาทิเช่น มีอาการชาและ/หรืออ่อนแรงครึ่งซีกของร่างกาย พูดลำบาก ทรงตัวและเคลื่อนไหวร่างกายลำบาก ฯลฯ โดยทั่วไปการรักษาทางกายภาพบำบัดจะเริ่มทันทีที่อาการของผู้ป่วยเริ่มคงที่ ในช่วงแรกของอาการผู้ป่วยจะมีการอ่อนแรง (Flaccid) และต่อมาจะเกิดอาการเกร็งตัวของกล้ามเนื้อที่เรียกว่าภาวะ Spasticity ตามขึ้นมาและร่วมกับอาการผิดปกติอื่น ๆ

แนวคิดใหม่: การใช้ Kinesio Taping กับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง

แนวคิดเกี่ยวกับโรคหลอดเลือดสมองที่เราสนใจกันในคราวนี้ไม่ใช่เกี่ยวกับสาเหตุ ปัจจัย หรือกระบวนการการรักษาทางการแพทย์ แต่ที่เราจะนำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับการประยุกต์ใช้เทป Kinesio ร่วมกับการรักษาทางกายภาพบำบัดกับการรักษาผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ในหลาย ๆ คนมักคิดว่าเทปยืดหยุ่นมักใช้เพื่อยึดรั้งเพื่อช่วยให้เกิดการเคลื่อนไหวในช่วงที่อ่อนแรง หรือเพื่อปรับเปลี่ยนโครงสร้างที่ยึดตึงจากการเกร็งตัวของกล้ามเนื้อในช่วงที่เกิด Spasticity

เทคนิคการใช้ Kinesio Tape เพื่อกระตุ้นการฟื้นตัวของสมอง

แต่คงต้องบอกว่าวิธีการรักษาดังกล่าวไม่ตรงกับวัตถุประสงค์ที่แท้จริงของการใช้ Kinesio tape ที่ Dr. Kenzo Kase ผู้คิดค้น Kinesio tape ได้เสนอแนะแนวคิดเกี่ยวกับการใช้เทปกับการรักษาโรคหลอดเลือดสมอง หลักแนวคิดเบื้องต้นในการรักษาผู้ป่วยที่มีพยาธิสภาพต่อระบบประสาทจะใช้ Kinesio tape รุ่น Finger print / Light touch ซึ่งสามารถกระตุ้นสัมผัสบริเวณที่ติดอย่างแผ่วเบา ร่วมกับใช้เทคนิค Epidermis Taping Method (ตัดเทปขนาดความกว้างต่อเส้น » 1/8 ของหน้ากว้างเทป 5 เซนติเมตรหรือน้อยกว่า, แรงตึงของผ้าเทปที่ใช้ เท่ากับ 0-5% ของแรงตึง, และติดเทปจากส่วนปลายไปหาส่วนต้น) เหตุผลที่ต้องใช้เทปลักษณะดังกล่าวและเทคนิคดังกล่าวก็เพื่อเป็นการกระตุ้นการรับรู้ของสมอง จากงานวิจัย (1) พบว่าการใช้เทปและเทคนิคดังกล่าวจะเป็นการช่วยกระตุ้นประสาทการรับรู้ในสมอง (Perception) ซึ่งจะเป็นการเพิ่มการทำงานของสมองทำให้การไหลเวียนเลือดไปยังเนื้อสมองส่วนนั้นเพิ่มขึ้น ปริมาณเลือดนั้นสัมพันธ์กับสารอาหารและออกซิเจนที่ไปเลี้ยงสมอง ด้วยเหตุดังกล่าวการที่เลือดไปเลี้ยงสมองเพิ่มจึงเป็นการส่งเสริมการฟื้นฟูสมองจากพยาธิสภาพ (ต้องเข้าใจว่าการสูญเสียความสามารถในการรับความรู้สึกและการเคลื่อนไหวนั้น มาจากประสาทส่วนกลาง <สมอง> แต่ Pathway ของเส้นประสาทและการนำคำสั่งสู่สมองยังคงดีอยู่) ถ้ารวมกับการฝึกการเคลื่อนไหวก็จะช่วยส่งเสริมการฟื้นฟูสมองมากยิ่งขึ้น เหล่านี้เป็นแนวคิดเบื้องต้นสำหรับแนวคิดการนำเทป Kinesio ไปใช้ในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในระยะเริ่มต้นที่มีการอ่อนแรง บทต่อไปจะนำเสนอแนวคิดของการใช้เทปในระยะต่อไปของพยาธิสภาพหลอดเลือดสมอง

อ้างอิง

Gore JC. Principles and practice of functional MRI of the human brain. J Clin Invest. 2003;112(1):4–9. Available from: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC162295